Alüminyum alaşımlarına uygulanan ısıl işlemler çeşitli şekillerde gerçekleştirilebilir ve uygulanan işlem alaşım numarasının yanındaki TX sembolleriyle gösterilir. Bu işlemler aşağıdaki gibi ifade edilir:

O: Tavlanmış
F: Üretildiği gibi
H: Sertleştirilmiş
T: Isıl işlem görmüş

Alüminyum alaşımlarında T kategorisi altındaki özel işlemler şunlardır:

• T1: Sıcak işlemden sonra soğutulmuş ve doğal olarak eskimeye bırakılmış.
• T2: Sıcak işlemden sonra soğutulmuş, soğuk işlem görmüş ve doğal olarak eskimeye bırakılmış.
• T3: Çözelti ısıl işlemi görmüş, soğuk işlem görmüş ve doğal olarak eskimeye bırakılmış.
• T4: Çözelti ısıl işlemi görmüş ve doğal olarak eskimeye bırakılmış.
• T5: Sıcak işlemden sonra soğutulmuş ve yapay olarak eskimeye bırakılmış.
• T6: Çözelti ısıl işlemi görmüş ve yapay olarak eskimeye bırakılmış.
• T7: Çözelti ısıl işlemi görmüş ve aşırı eskimeye bırakılmış.
• T8: Çözelti ısıl işlemi görmüş, soğuk işlem görmüş ve yapay olarak eskimeye bırakılmış.
• T9: Çözelti ısıl işlemi görmüş, yapay olarak eskimeye bırakılmış ve soğuk işlem görmüş.
• T10: Sıcak işleme, soğutma, soğuk işleme ve yapay yaşlandırma sonrası.

Alüminyumda En Sık Kullanılan Temper Durumları

Uygulamada alüminyum ekstrüzyon profillerinde en sık T4, T5 ve T6 durumlarıyla karşılaşılır. T5, profilin presten çıkarken soğutulup ardından fırında yapay yaşlandırılmasıyla elde edilir. T6 ise çözeltiye alma ve hızlı soğutmanın ardından yapay yaşlandırma uygulanarak daha yüksek mekanik dayanım sağlar. Buna karşılık T4 durumundaki malzeme daha yumuşaktır ve bükme gibi şekillendirme işlemleri için tercih edilir.

Hangi Alaşımlar Isıl İşlemle Sertleşir?

Bütün alüminyum alaşımları ısıl işleme aynı şekilde yanıt vermez. 2xxx, 6xxx ve 7xxx serileri ısıl işlemle sertleşebilen alaşımlardır ve T ile başlayan temper kodlarını alır. Öte yandan 1xxx, 3xxx ve 5xxx serileri ısıl işlemle sertleşmez; bu alaşımlar soğuk şekillendirme ile sertleştirilir ve H kodlarıyla gösterilir.

Alüminyum Profilde Doğru Temper Nasıl Seçilir?

Seçim yapılırken ürünün taşıyacağı yük, uygulanacak şekillendirme işlemleri ve yüzey beklentisi birlikte değerlendirilmelidir. Örneğin mimari profillerde çoğunlukla 6063 T5 veya T6 kullanılır. Bu nedenle temper durumu teknik resimde ve siparişte açıkça belirtilmelidir.
Daha fazla bilgi almak veya projenize özel bir çözüm talep etmek isterseniz bizimle iletişime geçmekten çekinmeyin.